بقعه آقا سید حسین و بناهای همجوار مسجد ، مقبره منجم باشی
این بقعه در شمال بازار لنگرود قرار دارد و متعلق به یكی از حكام كیایی است. زمان ساخت بقعه مربوط به دوره كیانیان است. این بنا شامل اتاق حرم و ایوان های جانبی آن است. ازاره دیوارهای حرم و ایوان ها دارای كاشی كاری عصر تیموری ، صفوی و قاجار است.
درهای بقعه از قدمت زیادی برخوردارند و دارای كتیبه با آیات قرآنی و ادعیه هستند. تاریخ كتیبه 1200 و 1272 هـ. ق را نشان می دهد. اتاق حرم دارای گنبد و ضریح مشبك است. بر دیوارهای ایوان ، دیوار نگاره های مذهبی از واقعه كربلا نقش بسته است. بر حاشیه بالای دیوار ، اشعاری گچ بری شده از مراثی محتشم كاشانی مشاهده می شود. بر روی سنگ مرمر حسینیه غربی اتاق حرم، خبر آتش سوزی شهر لنگرود و بازسازی بقعه ذكر شده است.
مسجد شمالی بقعه نیز قدیمی است و دارای دری با كتیبه ای به خط « محمد حسین طالقانی » به تاریخ 1277هـ.ق است. در سقاخانه نیز كاشی عصر قاجار با تصاویر بزرگ واقعه كربلا به چشم می خورد . نقاشی كاشی ها از عبدالله نامی به تاریخ 1320 هـ . ق است
این بقعه در روستای « پینچا» از توابع آستانه اشرفیه قرار دارد و در دوره كیاییان و صفویه ساخته شده است. بنای بقعه با پلان مستطیل شكل و بام سفال سر، در كنار اتاق حرم دارای ایوان هایی با فیلپاهای جانبی است. دامنه ی بام سه پشته و دیوارهای ایوان با دیوار نگاه های مذهبی آراسته شده است. درِ چوبی و قدیمی بقعه دارای كتیبه هایی با آیات قرآنی و ادعیه است كه تاریخ 870 هـ.ق و نام فقیه احمد بن ابوالرضی بن علی پینچایی » بر روی آن مشاهده می شود. اشعاری از محتشم كاشانی به تاریخ 1333 قمری بر دیوار ایوان نقش بسته است
امامزاده ابراهیم
بنای امامزاده ابراهیم در روستای طالقان از توابع شهرستان شفت و در جنوب شرقی آن قرار دارد. امامزاده ابراهیم از بـُقاع مورد احترام اهالی است و وی را فرزند « امام موسی كاظم » (ع) می دانند. این بقعه پلان مربع و ضریح مشبك با سقف گهواره ای و چهار ستون در اطراف ضریح دارد. بام بنا از حلب و دارای چوب حمال سراسری و واشان كشی و لمبه كوبی است.
امامزاده هاشم
امامزاده هاشم در محلی به همین نام و در 30 كیلومتری جنوب رشت ، در جاده رشت – تهران واقع است. بنا به گفته رابینو این بقعه در زمان شاهزاده « منوچهر خان معتمدالدوله » حاكم وقت گیلان به طور گسترده بازسازی شد. در جریان جنگ جهانی اول و مبارزات میرزا و یارانش این بقعه آسیب فراوان دید و برای آخرین بار زلزله سال 1369 صدمات جدی بر آن وارد ساخت . بقعه امامزاده هاشم در سال های اخیر به طور گسترده بازسازی و مرمت شده و تأسیسات آن گسترش یافته است.
بقعه امیر بنده
این بقعه در 4 كیلومتری جنوب غربی شهرستان كلاچای واقع است و دوره ی ساخت آن به زمان كیاییان و حكومت صفویه تعلق دارد و در دوره قاجاریه ومعاصر مرمت شده است. بقعه امیر بنده دارای اتاق میانی و ایوان های جانبی است و ستون های چوبی ساده و لاچ لنگری در حاشیه ایوان به كار رفته است. پلان بنا مستطیل شكل و بام آن سفالینه است. دامنه بام و سرستون ها چكش برگردان های ظریف دارد. اضلاع آن 12* 17 متر طول دارند
گنبد پیر محله
این بنا در جنوب شرقی رودسر ، در فاصله هفت كیلومتری « حسنك سرا» واقع شده است. این بقعه دارای یك ایوان كوچك در سمت ورودی و دو اتاق كوچك در طرفین آن است. گنبدخانه به شكل هشت ضلعی و ساده ساخته شده، سطح آن را با گچ ، اندود كرده اند. قطر دیوارها حدود 65 و قطر دیوار گنبد حدود 115 سانتیمتر است.
از مشخصات بنا، گنبد دو لایه آن است. در داخل اتاق میانی ، محرابی با دهنه ای به عرض 90 و بلندی 170 سانت تعبیه شده است. این بنا فاقد عناصر تزیینی و نمونه یك معماری اصیل و سنتی گیلان است. طاق نماهایی در بیرون بنا در كادرهایی چهارگوش و مستطیل جای گرفته و دارای طاق جناقی است. در داخل بنا نیز طاق نماهایی به ارتفاع 30/3 متر دیده می شود. آجركاری خارجی بقعه ، ساده و در قسمت فوقانی دیوارها ، قرنیزهایی متمایل به خارج وجود دارد.
با توجه به معماری بقعه ، از جمله استفاده از قوس های جناقی تیز، پیش آمدگی قرنیزهای فوقانی و نوع گورسازی كه شبیه سردابه است، این بنا شباهت به معماری دوره ایلخانی دارد.
بقعه پیر قطب الدین بقعه پیر قطب الدین در 3 كیلومتری جاده آستارا – اردبیل ، در دهكده باغچه سرا واقع است. این بنای سده 10 هـ.ق ، پلانی مستطیل شكل به اندازه 6* 30/11 متر دارد. نمای بقعه ، آجری و بام آن سفالپوش است. سنگ مرمر سفیدی با نوشته های آیات قرآنی از سوره آل عمران و آیة الكرسی و نیز تاریخ وفات « میرزا محمدبن قبادجان » در سال 942 هجری در بقعه وجود دارد.
بقعه ملاط این بقعه در روستای « ملاط» در جنوب شرقی لنگرود قرار دارد و مدفن 12 تن از سادات كیایی است. سید رضی كیا هنگام احداث این محل ، بناهای متعدد و بازار بزرگی پدید آورد. بنای بقعه ، چهارگوش با ایوان هایی در اطراف است. در حاشیه ایوان ها ، ستون های چوبی قرار دارد و نقوشِ مذهبی دیوارهای آن از بهترین نمونه های نگاره های دیواری شرق گیلان است. بام بنا سفال پوش و مقابر داخلی به شكلی ساده در كنار هم قرار دارند. بانی آن سید رضی كیا حاكم بیه پیش بود. این بقعه دردوره قاجاریه و معاصر مرمت شده است.
بقعه سید جلاالدین اشرفاین بقعه در آستانه اشرفیه قرار دارد واز بناها و بقاع قدیمی است كه به علت سیلاب ها و ویرانی های متعدد چندین بار از نو ساخته شده است. سید جلال الدین اشرف از سادات علوی قرون اولیه اسلامی است كه در گیلان ساكن بود. بنای جدید متعلق به سال های اخیر است. این بقعه از زیارتگاه های مشهور گیلان و كشور است.
شهید ( امیر شهید )
بقعه میر شهید در شمال شرقی شهرستان لاهیجان واقع ، و در دوره قاجاریه ساخته شده است. پلان مربع شكل بقعه مركب از اتاقی در وسط و ایوان های جانبی با ستون های چوبی در حاشیه آن است.
بر روی اتاق حرم ، گنبدی كوتاه قرار دارد و بر كمربند این گنبد اشعاری از محتشم كاشانی نوشته شده است. ضریح بقعه چوبی ، گره چینی شده و مشبك است و نوشته ای از "علی نقی فرزند آقامیرزا علی رضا" به تاریخ 1206 هـ . ق بر روی آن به چشم می خورد.
بقعه چهار پادشاهان ( چهار اولیا) بقعه چهار پادشاهان در لاهیجان ، مجموعه ای از مقابر و مسجد متصل به آن است. این مجموعه مركب از اتاق هایی در كنار یكدیگر و ایوانی است كه در سمت شمالی اتاق ها و به موازات آنها كشیده شده است. قدیمی ترین مقبره این مجموعه متعلق به « سید خوركیا » یا « خرم كیا» است. بقیه مقابر پس از جنگ سال 791 هـ.ق در رشت كه به كشته شدن چند تن از حكام كیایی منجر شد، درجوار قبر قدیمی ایجاد شد.
علت نام گذاری امروزی ، بنا به این دلیل است كه این مقابر را به « سید خوركیا» ، « سید علی كیا » ، « سید رضی كیا» و « سید یحیی كیا» نسبت می دهند. البته مقبره فرد اخیر به صورت مجزا و در بنای دیگری ، واقع در شرق بنای اصلی دفن شده است. این بنا با تعمیرات اخیر شكل جدیدی یافته است.
از وجوه زیبای این بنای به ظاهر ساده كه دارای بامی سفالین است باید به صندوق های چوبی قبرها اشاره داشت كه هر یك در نوع خود اوج هنر منبت كاری و گره چینی است.
غیر از صندوق های چوبی این مقابر كه با آیات قرآنی و گره چینی آراسته شده اند، باید ذكری نیز از درهای چوبی و قدیمی این بقعه كرد.
بر حاشیه بالای ایوان ، اشعاری از ترجیع بند « محتشم كاشانی » در رثای سالار شهیدان به خط نستعلیق و به صورت گچ بری برجسته ، دیده می شود.
نقاشی های دیواری بنا نیز بسیار دیدنی است. این نقاشی ها ، اطرافِ اتاق « سید خوركیا» ر ا به صحنه رزمگاه كربلا و سواران آراسته اند. كاشی كاری ازاره ایوان و فیلپا ( ستونی كه سقف بر آن قرار می گیرد ) های حاشیه ایوان كه دارای كاشی هفت رنگ و نقوش گل و مرغ است ، از دیگر قسمت های دیدنی این بقعه به شمار می روند. این بنا با توجه به كتیبه های موجود روی صندوق و درها به قرن 7 تا 9 هجری منسوب شده و در كنار بقعه « میر شمس الدین » از بقاع معتبر لاهیجان به شمار می آید. 
برگرفته از سایت http://www.tebyan.net
بقعه چهار پادشاهان ( چهار اولیا)
بقعة چهار پادشاهان در لاهيجان از مجموعهاي از مقابر و مسجد متّصل به آن شكل گرفته است. اين مجموعه مركب از اتاقهايي در كنار يكديگر و ايواني است كه در سمت شماليِ اتاقها و به موازات آنها كشيده شده است. قديميترين مقبرة اين مجموعه متعلّق به «سيّد خوركيا» يا «خرّم كيا» است. بقيّة مقابر پس از جنگ سال 791 هـ.ق در رشت كه به كشتهشدن چندتن از حكّام كيايي منجر شد، به اين محلّ انتقال و در جوار قبر قديمي مدفون شدند. علّت نامگذاريِ امروزيِ بنا به اين دليل است كه اين مقابر را به «سيّد خوركيا»، «سيّدعلي كيا»، «سيّدرضي كيا» و «سيّديحيي كيا» نسبت ميدهند. البتّه مقبرة فرد اخير بهصورت مجزّا و در بناي ديگري واقع در شرق بناي اصلي دفن شده است. اين بنا با تعميرات اخير، شكل جديدي يافته است. از وجوه زيبايِ اين بنايِ به ظاهر ساده كه داراي بامي سفالين است، بايد به صندوقهايِ چوبيِ قبرها اشاره داشت كه هريك در نوع خود، اوج هنر منبّتكاري و گرهچيني است. غير از صندوقهاي چوبيِ اين مقابر كه با آيات قرآني و گرهچيني آراسته شدهاند، بايد ذكري نيز از درهاي چوبي و قديميِ اين بقعه كرد. سازندگانِ درها و نيز خوشنويسانِ آنها، هنرمندانِ بهنامي چون «علي نجّارالتبريزي»، «عبدالكاتب خواجكيكرماني»، «محمّدبن داوود كيا» و «حسنبن علي الصالحي الجيلاني» بودهاند. بر حاشية بالاي ايوان، اشعاري از ترجيعبند «محتشم كاشاني» در رثاي سالار شهيدان به خط نستعليق و بهصورت گچبري برجسته، ديده ميشود. نقاشيهايِ ديواريِ بنا نيز بسيار ديدني است. اين نقاشيها، اطراف اتاق «سيّد خوركيا» را با صحنة رزمگاه كربلا و سواران آراستهاند. كاشيكاريِ ازارة ايوان و فيلپاهايِ حاشية ايوان كه داراي كاشي هفترنگ و نقوش گل و مرغ است، از ديگر قسمتهايِ ديدنيِ اين بقعه بهشمار ميروند. اين بنا با توجّه به كتيبههايِ موجود روي صندوق و درها به قرن 7 تا 9 هجري منسوب شده و در كنار بقعة «ميرشمسالدين» از بقاع معتبر لاهيجان بهشمار ميآيد. بقعة چهار پادشاهان، متعلّق به دورة صفويه بوده و داراي شماره ثبت ملّي 322 سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور است. برگرفته از سایت http://www.lahijaniha.i
بقعه خواهر امام
این بقعه در محله خواهر امام، نزدیك بازار رشت قرار دارد و در دوره قاجار ساخته شده است. سر در بقعه دارای كاشی كاری و اشعاری در 9 بیت ، به تاریخ 1290 هـ.ق است. گچ بری داخل كمربند گنبد ، دربرگیرنده آیة الكرسی به خط نستعلیق به تاریخ 1306 هـ.ق است. خوشنویس آن « محمد میرزا» به دستور « حسام السلطنه » به اهتمام « میرزا عباد قاجار مسعودی » و عمل « حاجی غلامحسین » است. كتیبه ای جلوی در حرم به چشم می خورد كه بر روی آن به دستور « ناصر الدین شاه قاجار » فرمان معافیت مالیاتی خبازان ، به خط « ملك محمد قزوینی » در سال 1272 هجری آمده است.
دانای علی بقعه دانای علی در محله « چمار سرا » ی رشت و در وسط خیابان بیستون واقع است. به نقل از پیران قوم ، این بقعه از آنِ پیری دانا و مؤمنی پرهیزگار است كه به مقام طی الارض رسیده و نمازهای روزانه خود را در مكه معظمه می خواند. ساختمان بقعه ، كوچك و از آجر و آهن است و با سنگ مرمر و كاشی های مكتوب و منقوش تزیین شده است. گنبد كاشی كاری شده بقعه با طرح كلاه درویشی و به تقلید از گنبد شیخانه ور لاهیجان ساخته شده است.
برگرفته از سایت http://www.tebyan.net
بقعه عون بن علي (ع)
اين بقعه در روستاي ماسوله قرار دارد. طبق شجره نامه موجود، در اين آرامگاه پسر محمّد حنيفه پسر امام علي (ع) دفن شده است. بنا قديمي و هشت ضلعي است كه بر سينه ديوار غربي آن دري بسيار قديمي از چوب آبنوس و با كنده كاري ظريف كار گذاشته شده كه به درِ چله خانه معروف است مطابقكتيبهاي بر روي يك ستون قطور در مدخل بنا، تعمير اساسي بقعه در زمان فتحعلي شاه صورت گرفته است.قديميترين تاريخ بقعه، به سنگ قبري مربوط است كه تاريخ ۹۶۹ هجري قمري بر ديواره آن كنده شده است.
برگرفته از سایت http://gilemard.javanblog.com
بقعه شيخ زاهد گيلانى
اين بقعه در قريه ( شيخانور) يا (شيخانه بر) در سه كيلومترى شرق لاهيجان در داممنه كوه و در ميان مزارع سر سبز چاى واقع شده است.بناى بقعه با دو اتاق مربع و مستطيل شكل در كنار هم قرار گرفته اند . در كنار اتاق ها در سمت شمال ايوان طويلى با هفت فيلپا در شرق حرم ايوانى با 6 فياپا و در حاشيه و قسمت جنوبى همين اتاق نيز ايوان ديگرى با 6 فيلپا ديده مى شود . ازاره ديوارهاى ايوان ها تا ارتفاع 115 سانتيمتر ى با كاشى كارى هفت رنگ عصر قاجار تزيين شده است.اين بقعه مدفن شيخ زاهد( تاج الدين ابراهيم گيلانى) از معاريف و دراويش بزرگ و از اساتيد شيخ صفى الدين اردبيلى است . شيخ زاهد در سال 711 ه.ق فوت نمود . بعدها به سال 892 ه.ق سلطان حيدر صفوى به سبب خوابى كه ديده بود با معماران و نجارانى كه از شهر شيروان با كشتى به منتقل شده بودند اين بنا را ساخت و جسد شيخ را به آنجا منتقل كرد.
در ادامه این مطلب مروری خواهم داشت بر همه آنچه که ما به عنوان آثار تاریخی لاهیجان از آن یاد میکنیم و بسیاری هم به آن افتخار . اما من این دومی را در وجودم کم رنگ کرده ام و برعکس بسیار برای هم عصرانم نگران که ما چه گذاشته ایم برای آینده گان .بقعه چهار پادشاهان -بقعه زنجیر آستانه تجن گوکه - بقعه شیخ زاهد گیلانی - بقعه آمیر شهید - بقعه میر شمس الدین - تکیه و بقعه پیر علی - مسجد اکبریه - مسجد جامع لاهیجان - حمام گلشن - پل خشتی تجن گوکه - پل خشتی لاهیجان - پل خشتی نالکیاشر - خانه محمد صادقی و آرامگاه کاشف السلطنه که به جز این آخری که در مطلبی مستقل به آن خواهم پرداخت مابقی را در ادامه این مطلب بخوانید
بقعة زنجير آستانه (سيّدعلي غزنوي)
اين بقعه در روستاي «تجنگوكه» لاهيجان واقع و به دورة كياييان تعلّق دارد. بنا پلاني مربع به اضلاع 5/14 متر دارد. اتاق حرم داراي گنبد و گوشوارههايي در اطراف بوده است. صندوق بقعه با تاريخ 871 هـ.ق كارِ استاد «محمّدبن يادگاربن حاج مسافر تبريزي» است. دور تا دور اتاق حرم، ايوانهايي با ستونهايِ فيلپايي وجود دارد. از ديگر مشخّصات بنا ميتوان از بام سفالي، گلدستة آجري، درِ قديمي و سنگقبرهايِ دورة اسلامي ياد كرد. صندوق بقعه از نفاست خاصّي برخوردار است.
بقعة شيخ زاهد گيلاني
اين بقعه در قرية «شيخانور» يا «شيخانهبَر» در سه كيلومتريِ شرق لاهيجان در دامنة كوه و در ميان مزارع سرسبز چاي واقع شده است و مدفن «شيخ زاهد تاجالدين ابراهيمگيلاني» از معاريف و دراويش بزرگ و از اساتيد «شيخ صفيالدين اردبيلي» است. «شيخ زاهد» در سال 711 هـ.ق فوت نمود. بعدها به سال 892 هـ.ق، «سلطان حيدر صفوي» به سبب خوابي كه ديده بود، با معماران و نجّاراني كه از شهر شيروان، با كشتي به گيلان منتقل شده بودند، اين بنا را ساخت و جسد شيخ را به آنجا منتقل كرد. بناي بقعه با دو اتاق مربع و مستطيل شكل، در كنار هم قرار گرفتهاند. در كنار اتاقها، در سمت شمال، ايوان طويلي با هفت فيلپا، در شرق حرم، ايواني با 6 فيلپا و در حاشيه و قسمت جنوبيِ همين اتاق نيز ايوان ديگري با 6 فيلپا ديده ميشود. ازارة ديوارهايِ ايوانها تا ارتفاع 115 سانتيمتري با كاشيكاريِ هفت رنگ عصر قاجار تزئين شده است. طاقچههايي با طاق جناقي در قسمتهاي مختلف ايوان به چشم ميخورد. بر روي صندوق پوشانندة قبر، تاريخ 822 هـ.ق و نام «سيّدرضيبن مهدي باشكجاني» ديده ميشود. دو قبر در اين اتاق و دو قبر ديگر در اتاق دوم جاي گرفته كه آنها را به «غلام شيخ» و نيز يكي از فرزندان تيمور نسبتميدهند. كف اتاق حرم، كاشيكاري است و ازارة ديوار اتاق آرامگاه تا ارتفاع 143 سانتيمتر با كاشيهايي به ابعاد 12 سانتيمتر منقوش به نقش گل و بوتة زرد و آبي تزئين شده است. از زيباترين قسمت بنا بايد به گنبد هرمي و هشت ترك اشاره كرد كه شيب تند آن به دليل عبور سريع آب باران تهيّه شده و سطح حره را با كاشيكاري زرد و آبي، سفيد و سياه، با نقوش هندسي و گلدار پوشاندهاند. اطراف گنبد و ديگر نقاط بنا را با سفال پوشش دادهاند.بقعة شيخ زاهد گيلاني، متعلّق به قرن نهم هجري بوده و داراي شماره ثبت ملّي 824 سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور است
بقعة مير شهيد (امير شهيد)
بقعة مير شهيد در شمالشرقي شهرستان لاهيجان واقع و در دورة قاجاريه ساخته شده است. پلان مربعيشكل بقعه، مركّب از اتاقي در وسط و ايوانهايِ جانبي با ستونهايِ چوبي در حاشية آن است. بر روي اتاق حرم، گنبدي كوتاه قرار دارد و بر كمربند اين گنبد، اشعاري از «محتشم كاشاني» نوشته شده است. ضريح بقعه، چوبي، گرهچينيشده و مشبّك است و نوشتهاي از «علينقي فرزند آقاميرزا عليرضا» به تاريخ 1206 هـ.ق بر روي آن به چشم ميخورد.
بقعة ميرشمسالدين اين بقعه در قسمت شمالغربي ميدان شهدا، در محلّة اردوبازار لاهيجان واقع شده و از بناهايِ دورة كياييان است. اين بنا شامل مجموعة بقعه، مدخل شرقي و حسينيه است. بناي بقعه داراي اتاق ميانيِ آرامگاه با سقف گنبدي است كه در اطراف آن، اتاقها و ايوان قرار دارد. طول و عرض بقعه، 5/15 × 5/15 متر است و در سمت شرق بقعه، ايواني با چهار فيلپاي قطور ديده ميشود. كاشيكاريِ ازارة ايوان و اتاق حرم، مربوط به عصر قاجار است. پنجرههايِ مشبّك رنگارنگ و گوشوارههايِ گچبريشده و كتيبههايِ نستعليق گنبد، از ديگر تزئينات بنا هستند. اشعار گنبد در سال 1274 هـ.ق نوشته شده و از شاعري به نام «گلشن» است. صندوق چوبيِ بقعه داراي كتيبهاي به خط نسخ و نوشتة «محمّدبن داوود كيا» و واقف آن، زني به نام «تيتي سلطان» بود. تاريخ صندوق، 1017 و 1018 هجري است. بقعة ميرشمسالدين لاهيجاني، متعلّق به دورة صفويه بوده و داراي شماره ثبت ملّي 646 سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور است.
تكيه و بقعة پيرعلي تكيه و بقعة پيرعلي، متعلّق به دورة قاجاريه بوده و به ترتيب داراي شماره ثبت ملّي 3844 و 3843 سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كشور است. برگرفته از سایت http://www.lahijaniha.ir
بقعه سید ابوجعفر ثایری حسنی این بقعه در جنوب چابكسر ، در روستای میانده قرار دارد و مدفن سید ابو جعفر ملقب به ثایر بالله برادرزاده ناصرالكبیر (الاطروش ) است. سید ابوجعفر آخرین شخصیت علوی بود كه در گیلان قیام كرد. این بقعه دارای پلانی مستطیل شكل به طول 11 متر و عرض 8 متر است و در چهار طرف بقعه ایوان هایی كتابی به عرض 143 سانتیمتر وجود دارد. در حاشیه ایوان ها، ستون هایی با سرستون های چكش برگردان شده در فواصل مختلف دیده می شود. ورودی بنا در سمت شمال قرار دارد و ایوان آن با دیوارهای نرده ای مشبك احاطه شده كه در میان این ، جداره مشبك در وردی جای گرفته است. ازاره این اتاق به ارتفاع 73 سانتیمتر ، با كاشی های آبی شش گوش پوشیده شده است. صندوق حرم با تزیینات كنده كاری و كتیبه هایی از آیات قرآنی به خط نسخ، به دستور محمدسلطان ( سلطان محمد كیا ) ساخته شده و تاریخ 855 هـ.ق بر آن دیده می شود. حرم دارای یك در دو لنگه به ابعاد 110 در 163 سانتیمتر است كه در سمت شمال آن جای دارد. در دو طرف درگاه ورودی ، دو ستون چوبی با كتیبه وجود دارد كه بر روی آنها نام سازنده و كاتب نوشته ها به چشم می خورد. خط كتیبه ، اثر محمدكاظم كاتب طالقانی و سازنده ستون ها استاد قلی توبنجانی و تاریخ ساخت آن به عصر مظفرالدین شاه قاجار وسال 1319 هـ.ق باز می گردد. قدیمی ترین كتیبه موجود در این بقعه مربوط به سال 842هـ . ق اثر استاد "علی بن استاد ابراهیم تمجانی" است كه به دستور "سید محمد كیا" و "یحیی قاضی" و "نایب احمد و كاتب المعروف حاجی محمد" ساخته شده و تعلق آن را به كیاییان محرز می سازد.
بقعه شاه میل لرزان
این بقعه در دهكده شاه میل لرزان خطبه سرا واقع و مدفن "امام سلطان محمود شاه دینوری" از اولاد امام زین العابدین (ع) است. این بقعه به دلیل لرزش ستون چوبی از جنس صندل كه در اتاق حرم قرار دارد و دارای لرزش است، چنین نام گرفته است. اتاق آرامگاه در وسط قرار دارد و ایوان هایی در اطراف آن واقع است. اتاق حرم از داخل ، هشت ضلعی و دارای گنبدی است كه در داخل آن آیات قرآنی نوشته شده است. در قسمت بالای گنبد نقش ترنج 18 قسمتی دیده می شود. صندوق بقعه دارای گره چینی مشبك حصیری و طرح های حكاكی است. از تزیینات بنا می توان از ستون های چوبی یخ زده و سرستون دار نام برد. زنجیر چوبی و قندیل چوبی بقعه از كارهای چوبی منحصر به فرد استان است. در شمال بنا مسجدی نیز وجود دارد.
بقعه شیخ تاج الدین محمد خیوی
بقعه مدفن "شیخ تاج الدین محمد خیوی" از اهالی مشكین شهر یا خیوه سابق است كه در لمیر محله ی شهرستان آستارا قرار دارد. بنا پلانی مربع ، به اندازه 10/5 در 20/ 5 متر دارد. قسمت زیرین بنا از سنگ و قسمت های بالاتر با آجر ، كار شده است. بالای بقعه گنبدی آجری وجود دارد. سه سنگ قبر داخل بقعه به شیخ تاج الدین و یارانش تعلق دارد. روی یكی از سنگ ها تاریخ 732 هجری و بر روی یك سنگ قبر دیگر تزیینات حكاكی شده گیاهی و دو بیت شعر عربی با نام سازنده آن "استاد شرف الدین عثمان بن جمال شیرازی " حك شده است.
برگرفته از سایت http://www.tebyan.net
امام زاده اسحاق (ع) وامام زاده ابراهیم(ع)
بقعه متبرکه امام زاده اسحاق (ع)و خواهرش خیرانسا (س) در ارتفاع 1023 متری از سطح دریا وبرنوک قله سیاه کوه دربخش احمدسرگوراب ودر25 کیلومتری غرب شهرستان شفت در یک منطقه زیبای ییلاقی قراردارد.
بنا به روایات کتب معتبرتاریخی مانند منتهی الامال ،عمده االطالب،مناقب ائمه وتاریخ گیلان، این امام زادگان ازفرزندان امام موسی کاظم (ع)وبرادر وخواهرکوچک امام رضا (ع)می باشند.حدود سنه 206قمری عده ای ازسادات وامام زادگان ازجمله آقا امام زاده هاشم (ع)وآقاسید جلاالدین اشرف (ع)به قصد خونخواهی آقا امام رضا (ع)ازمدینه به شهرقم مهاجرت می نمایند چون آنجارابرای مبارزه مناسب نمی بیند به دلیل استقبال مردم این سامان از شیعیان وسادات از آنجا به قزوین مهاجرت ومدتی هم درآنجا سکونت می نمایند تااینکه با مشورت همدیگرجهت گذرازمنطقه ورسیدن به مشهدمقدس ازشرق گیلان راه دیلمان وطبرستان درپیش گرفته وراهی می گردند.
آنها در طی طریق بارها ازطرف ماموران خلیفه عباسی (سرخاب)که برقزوین وگیلان حکمرانی داشت مورد آزار واذیت قرار می گیرندواجبارا درمصافی نابرابرآقا سیدجلاالدین اشرف (ع)وآقا امام زاده هاشم (ع) به شهادت می رسند وبقیه امام زادگان وسادات به کوها وجنگلهاپناه می برند.حضرت امام زاده ابراهیم (ع) وحضرت امام زاده اسحاق (ع)و خواهرشان خیرانسا (ع)برای درامان ماندن ازحمله گروه سرخاب به کوهای منطقه شفت پناه آورده وبرای گذر از منطقه شبی را درمنزل پیرمردی باتقوی بنام سالک که معلم قرآن بود بیتوته می نمایند ولی درتعقیب آنها گروه سرخاب به آنجا حمله کرده وچون آنها را در آنجا نمی یابند آن پیرمرد فداکارکه آن امامزادگان را یاری داده بود را به شهادت می رسانند که مزارآن هم اینک زیارتگاه کوچکی در روستای سالک معلم ازدهستان نصیرمحله شفت می باشد.
بنا به روایات سینه به سینه، دشمنان باتعقیب، آن امامزادگان رادر زیر درختی پیداکرده وباتبرآنهارا به شهادت می رسانند که هم اینک آن نقطه به شهید گاه (محل شهادت) معرف است ونیزحضرت امامزاده ابراهیم (ع)که دربین راه ازآنهاجداشده بود درادامه راه به خانه پیرزنی پناه برده که آن نانجیب آن حضرت رابا زهربه شهادت می ر ساند.
شهادت آن امام زادگان بااین غریبی وغربت حکایتها دارد .فقط این بس که مزار آن بزرگواران امروزه زیارتگاه عاشقان ودلسوختگانی است که اازراههای دور ونزدیک به آنجاها مشرف می شوند واز معنویت وکرامات آن بزرگواران شفای دردهای روحی وجسمی خویش را ازآنان می طلبندوهزاران هزارعاشق ومریضان شفایافته صعب العلاج وحاجت رواشده خودموید این مطلبند که هرساله ازگوشه وکنارکشوربرای بهره بردن اازفضای معنوی وگردشگری آنجا زائر کوی آن بزرگواران هستند.
با تشکر از همکاران فرهنگی :آقایان هادی راد ،علیرضاخبازیان، منصورهادی پور و ابراهیم رمضانی
ارسالی از: برادر ارجمندم آقای احمد نظری پاشاکی |
زیارتگاه ها(گیلان) 
